W październiku sejm zajął się rządowym projektem ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2019 – czyli tzw. ustawą okołobudżetową (druk nr 2915). Jest ona ściśle powiązana z ustawą budżetową na dany rok, dostosowuje bowiem regulacje prawne zawarte w innych ustawach do kwot wydatków ujętych w projekcie budżetu państwa.

Ustawa okołobudżetowa na rok 2019 obejmuje m.in. przepisy dotyczące świadczeń dla nauczycieli. Zostały one zawarte w art. 1–3 projektu.

ZFŚS dla nauczycieli

Zgodnie z art. 53 ust. 1 Karty Nauczyciela, corocznie dokonuje się odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla nauczycieli w wysokości ustalanej jako iloczyn planowanej liczby nauczycieli w przeliczeniu na pełny wymiar zajęć i 110% kwoty bazowej stanowiącej podstawę wyliczania średnich wynagrodzeń nauczycieli w dniu 1 stycznia danego roku.

Ten mechanizm miał gwarantować, że wysokość odpisu będzie podlegać corocznej waloryzacji (odpis powinien być liczony od kwoty bazowej na dany rok). Tak jednak nie jest, ponieważ w ostatnich latach kolejne ustawy okołobudżetowe nakazywały stosowanie starej kwoty bazowej – ze stycznia 2012 r.

W art. 3 projektu rząd wprowadza niewielką zmianę z korzyścią dla nauczycieli. Proponuje, aby w 2019 r. odpis na ZFŚS dla nauczycieli dokonywany był na podstawie kwoty bazowej z 01.01.2013 r., co w praktyce oznacza niewielki wzrost odpisu w porównaniu z rokiem 2018 (mówiąc obrazowo, „odmrożenie go o jeden rok”).

Zastosowanie kwoty bazowej z 01.01.2013 r., wynoszącej 2.717,59 zł, daje odpis na ZFŚS na jednego nauczyciela w wysokości 2.989,35 zł. Przypomnijmy, że w 2018 r. odpis ten wynosi 2.879,91 zł, ponieważ podstawą jego obliczenia jest kwota bazowa z 01.01.2012 r., wynosząca 2.618,10 zł.

Doskonalenie zawodowe nauczycieli

Rząd proponuje, aby – wzorem lat ubiegłych – zachować w 2019 r. mechanizm umożliwiający elastyczne kształtowanie wysokości środków wyodrębnionych w budżecie MEN na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli. W uzasadnieniu podkreślono, że zmiana ta nie będzie miała negatywnego przełożenia na realizację zadań z zakresu doskonalenia zawodowego nauczycieli. Resort ma do dyspozycji środki z budżetu UE przeznaczone na doskonalenie nauczycieli placówek doskonalenia, poradni psychologiczno-pedagogicznych i bibliotek pedagogicznych oraz doradców metodycznych, a także dla kadry kierowniczej szkół.

Zgodnie z proponowanym zapisem w 2019 r. środki, o których mowa w art. 70a ust. 7 KN, przeznaczone na realizację ogólnokrajowych zadań w zakresie doskonalenia zawodowego nauczycieli, wyodrębnia się w budżecie MEN w łącznej wysokości do 2.700 średnich wynagrodzeń nauczyciela dyplomowanego ustalonego w oparciu o kwotę bazową, o której mowa w art. 30 ust. 3 KN, obowiązującą od 01.01.2018 r.

Nagrody dla nauczycieli

W art. 2 projektu zaproponowano zmiany w zakresie sposobu ustalania wydatków na fundusz nagród dla nauczycieli za osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze w budżetach wojewodów oraz budżecie MEN w związku z planowanym od 01.01.2019 r. wzrostem wynagrodzeń nauczycieli o 5%. Zmiana ma umożliwić utrzymanie wydatków na ten cel na dotychczasowym poziomie.

Zgodnie z proponowanym zapisem w 2019 r. środki wyodrębniane w budżetach wojewodów i w budżecie MEN na specjalny fundusz na nagrody dla nauczycieli za ich osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze, o którym mowa w art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3 KN, ustala się w oparciu o średnie wynagrodzenie nauczyciela stażysty wyliczone na podstawie kwoty bazowej, o której mowa w art. 30 ust. 3 KN, obowiązującej 01.01.2018 r.

Małgorzata Tabaszewska – specjalistka prawa oświatowego

Podstawa prawna:

  1. Ustawa z dn. 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela – Dz.U. z 2018 r. poz. 967 ze zm.
  2. Rządowy projekt ustawy z dn. 16.10.2018 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2019 – Druk nr 2915.