Dnia 01.01.2019 r. wejdą w życie zmiany w Karcie Nauczyciela dotyczące zasad zatrudniania nauczycieli w niesamorządowych przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach – zarówno publicznych, jak i niepublicznych. To efekt przyjętej przez sejm 22.11.2018 r. nowelizacji ustawy – Prawo oświatowe.

A więc nie wszędzie i nie zawsze umowa o pracę

MEN zdecydowało się poluzować wprowadzoną niedawno restrykcyjną zasadę zatrudniania ww. nauczycieli tylko na podstawie umowy o pracę. Przypomnijmy – od 01.09.2018 r. obowiązuje przepis art. 10a Karty Nauczyciela, który w praktyce zakazuje zatrudniania nauczycieli w szkołach i placówkach niesamorządowych na innej podstawie niż umowa o pracę. Stanowi bowiem, że w przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i placówkach, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 KN, nauczycieli zatrudnia się na podstawie umowy o pracę, zgodnie z ustawą – Kodeks pracy. Dotyczy to wszystkich nauczycieli ww. przedszkoli, szkół i placówek, niezależnie od zajmowanego stanowiska czy wymiaru czasu pracy.

Max 4 godz. pracy tygodniowo i umowa zlecenie dla nauczyciela

Obejmuje również nauczycieli pedagogów, psychologów, logopedów czy nauczycieli, którzy posiadają uprawnienia emerytalne.

Omawiana nowelizacja nie uchyliła tej regulacji (od 1 stycznia będzie to art. 10a ust. 1 KN), ale wprowadziła dwie nowe – ust. 2 i 3, które w istotny sposób modyfikują dotychczasową zasadę.

Zgodnie z art. 10a ust. 2 KN w przypadku nauczycieli prowadzących zajęcia bezpośrednio z uczniami lub wychowankami w wymiarze nie wyższym niż 4 godziny tygodniowo powierzenie prowadzenia tych zajęć może nastąpić również na innej podstawie niż umowa o pracę, jeżeli w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy.

Z kolei zgodnie z art. 10a ust. 3 KN nauczyciel, o którym mowa wcześniej, prowadzący zajęcia na innej podstawie niż umowa o pracę, musi spełniać warunki, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 3 i 4 KN. Przepis art. 10 ust. 8a stosuje się do niego odpowiednio.

Oznacza to, że w niesamorządowych szkołach, przedszkolach i placówkach dopuszczalne będzie zawieranie umów cywilnoprawnych, ale tylko z nauczycielami realizującymi nie więcej niż 4 godziny dydaktyczne tygodniowo.

Ponadto istotnym warunkiem będzie takie określenie treści stosunku prawnego łączącego strony, by nie przeważały w nim cechy charakterystyczne dla stosunku pracy (wykonywanie pracy w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę i pod jego kierownictwem).

Nauczyciele, nawet jeśli nie zostaną zatrudnieni na podstawie k.p., także będą musieli spełnić warunki dotyczące niekaralności: nie będzie się mogło przeciw nim toczyć postępowanie karne w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne, nie będą też mogli być skazani prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. W celu potwierdzenia spełniania tego ostatniego warunku nauczyciele, przed nawiązaniem umowy, będą zobowiązani do przedstawienia dyrektorowi szkoły informacji z Krajowego Rejestru Karnego.

Nie ma natomiast w przepisach mowy o obowiązku weryfikacji takich nauczycieli w CROD, czyli w Centralnym Rejestrze Orzeczeń Dyscyplinarnych. Oznacza to, że ustawodawca nie wykluczył możliwości podjęcia dorywczej pracy w szkole przez nauczycieli ukaranych karą dyscyplinarną zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczyciela w okresie 3 lat od ukarania lub karą wydalenia z zawodu nauczyciela.

Małgorzata Tabaszewska – specjalistka prawa oświatowego

Podstawa prawna:

Ustawa z dn. 26.01.1982 r. Karta Nauczyciela – Dz.U. z 2018 r. poz. 967 ze zm.